Hugo de Groot
Wie was dat?
Hugo de Groot 1583 - 1645
Een wonderkind en buitengewoon inteligent persoon.
8 jaar oud componeerde hij al Katijnse versen.
11 jaar oud ging hij naar de universiteit.
14 jaar oud publiceerde hij zijn eerste boek.
15 jaar oud vergezelde hij de beroemste policitus toendertijd, Johan van
Oldenbarnavelt op een politieke reis naar Parijs. Daar maakte hij zo een
bijzondere indruk op Koning Henry IV, dat hij hem uitriep tot "Het Mirakel van
Holland."
Hugo vormde het begrip van een internationale maatscappij, en zijn mening dat
geen land het monopoly van de zeeen zou hebben. Hij werd vaak "De Vader van
Internationale wetten" genoemd.
In 1608 trouwde hij met Maria van Reigersbergen, met wie hij acht kinderen kreeg,
vier stierven al vroeg. Zij zou een geweldige steun worden in de jaren die volgden.
In die jaren brak er een groot theologies meningsverschil uit tussen de
volgelingen van Jacobus Arminius, docent aan de universiteit van Leiden en de
sterke Calvinistiesche theoloog, Franciscus Gomarus.
Ofschoon de officiele politiek van Prins Maurits "Vrijheid van geloof" was, bedoelde hij eigenlijk alleen maar vrijheid van die secties die hem ondersteunden, Calvinisten en Protestanten.
Geleid door Oldenbarnavelt nam de Staten van Holland een officieel standpunt in
van religieuse tolorantie, en Hugo werd gevraagd een verklaring te schrijven
om dat standpunt omtrent de staat en de kerk uit te leggen.
Vrijheid van geloof was ook de positie van de Staten van Holland, geleid door Oldenbarnaveld. Helaas was dit niet genoeg en vijandigheid brak uit in de republiek. Om de vrede te bewaren stelde Oldenbarnaveld voor om de lokale authoriteiten de macht te geven om troepen in te schakelen. Dit verminderde de macht en authoriteit van Prins Maurits.
Maurits greep deze gelegenheid om zijn positie te verstevigen en deze personen
uit de weg te helpen. Op 29 Augustus 1618 deed hij een staatsgreep van de Staten
Generaal, waar Hugo een lid van was vanwege zijn positie als Pensionary van
Rotterdam.
Hugo, van Oldenbarnevelt, en Rombout Hoogerbeets (Pensionary of Leyden)
werden gearresteerd.
Een gerechtshof van 24 rechters kwamen bijeen om deze drie politieke personen
terecht te stellen. Van Oldenbarnavelt, een geweldige staatsman, werd ter dood
verklaard, Hugo en Hoogerbeets kregen levenslange gevangenis straf op Kasteel
Loevenstein.
Waarom? Om vrede te stichten onder de bevolking? Om een wapenstilstand te krijgen?
Dit schijnt de manier te zijn dat om de baas en koning van een land te worden.
Een goed voorbeeld niet zo lang geleden was Sadam Hussein in Irak. Ook hij hielp zijn tegenstanders uit de weg.
22 MAART 1621 DE BEROEMDE ONTVLUCHTING
Als gevangene op Loevenstein was Hugo vergezeld door zijn vrouw, Maria van Reigersberch en zijn dienstmeisje Elselina van Houweningen. Ook werd toegelaten dat Hugo bleef studeren en in zijn gevangenis schreef hij zijn boek over De Inleiding to De Hollandse Wet.
Hij kreeg een kist met boeken die door de gevangene bewaarders was opgehaald van
zijn familie in Gorinchem. Deze moesten later terug gebracht worden. Dit gaf
Maria een fantasties idee. Zij zei tegen Hugo:"Kruip in die kist en ga er aan
wennen om hier twee uur in te blijven zonder geluid te maken." Elke avond liet
zij hem oefenen.
Haar plan was tamelijk urgent, gezien de wapenstilstand met Spanje gouw ten
einde zou komen. Daarna zouden de wegen naar het Zuiden minder veilig zijn.
Op 22 Maart ging het gebeuren. Die dag was er markt dag in het nabijen dorp Gorinchem, en de baas van de bewaarders was weg. Maria en Elselina legde all de boeken op bed en
bedekte deze met dekens en kleren van Hugo. Dit gaf de indruk dat Hugo ziek in bed lag.
Gekleed in alleen ondergoed en zijde kousen kroop Hugo in de kist. Elselina
ging mee naar Gorinchem om het in de gaten te houden. Bij de familie aangekomen
klom Hugo er uit, verkleedde zich als een metselaar en vluchtte naar Antwerpen.
Vandaar ging hij verder naar Parijs.
Deze ontvluchting is zo beroemd dat op verscheidene plaatsen men een boekenkist
heeft die DE kist moet zijn waarin Hugo ontvluchtte, zoals het Rijks Museum in
Amsterdam, Kasteel Loevenstein, de Prinsenhof in Delft, en zelfs in Niew York.
Het was in Frankrijk dat Hugo zijn meest beroemde philosophische werk
schreef. Ook werkte hij aan theologiesche problemen die hem eerder al veel pijn
hadden gedaan. Het plan van Christelijke harmonie, herenigen van de verscheidene
Protestante facties met de Katholieken werd meer en meer voornaam voor hem.
Helaas hadden zijn pogingen geen succes.
Gedurende deze tijd in ballingschap was er veel correspondentie tussen Hugo en
Joost Brasser die hem zo op de hoogte hield met de politieke gebeuren in Holland.
Copies van deze brieven (in oud Hollands) zijn verkrijgbaar bij het Contact van deze
website, of bij http://grotius.huygens.knaw.nl/?wicket:interface=:4.
In 1625 werd 'De Jure Belli Ac Pacis' gepubliseerd in Parijs (Over de Wet van
Oorlog en Vrede).
Hugo werd later benoemd tot de "Vader van
Internationale Wet."
Nadat Prince Maurits stierf in 1631, scheen de situatie in Holland rustiger te
worden en ging Hugo terug naar Holland. Hij werkte als solicitor in Amsterdam
en werd de positie aangeboden als Gouverneur Generaal van de West Indische
Kompagnie in Asie.
Het volgende jaar stond er 2000 gulden op het hoofd van Hugo en vluchtte hij
naar Hamburg in Duitsland. Hier verblijft hij drie jaar en werd toen aangesteld
als de ambassadeur van Zweden in Frankrijk.
In March 1645 verhuisde Hugo met zijn familie naar Stockholm, Zweden, om daar een
andere positie te betrekken. Op 13 Augustus, toen hij de Baltische zee overstak,
zijn laatste reis naar Zweden, ging zijn boot ten onder. Hij dreef aan op de
kust van Rostock, ziek en vermoeid. Op 28 Augustus 1645 stierf hij.
Eindelijk werd zijn lichaam terug gebracht naar het land van zijn jeugd, en werd
begraven in de Niewe kerk in Delft, niet ver van Prinse Maurits, de persoon die
hem 'uit de weg wilde" hebben, en zijn vriend en neef, Joost Brasser.
Een bijzondere persoon die een bijzonder leven heeft geleid.
Zijn standbeeld staat in Delft op het plein voor de Niewe Kerk.
Een tekening van de ontvluchting, getekend rond 1622
Kunt U hier iets interessant aan toe voegen?
Stuur dit dan naar Harry Brasser.
brasser@ihug.co.nz.
Dank U.